السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
98
تفسير الميزان ( فارسي )
تحدى قرآن به علم قرآن كريم بعلم و معرفت تحدى كرده ، يعنى فرموده : اگر در آسمانى بودن آن شك داريد ، همه دست بدست هم دهيد ، و كتابى درست كنيد كه از نظر علم و معرفت مانند قرآن باشد ، يك جا فرموده : ( وَنَزَّلْنا عَلَيْكَ الْكِتابَ تِبْياناً لِكُلِّ شَيْءٍ ، ما كتاب را كه بيان همه چيزها است بر تو نازل كرديم ) « 1 » و جايى ديگر فرموده : ( لا رَطْبٍ وَلا يابِسٍ إِلَّا فِي كِتابٍ مُبِينٍ ، هيچ تر و خشكى نيست مگر آنكه در كتابى بيانگر ، ضبط است ) « 2 » ، و از اين قبيل آياتى ديگر . آرى هر كس در متن تعليمات عاليه اسلام سير كند ، و آنچه از كليات كه قرآن كريم بيان كرده و آنچه از جزئيات كه همين قرآن در آيه : ، ( وَما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوه ، وَما نَهاكُمْ عَنْه فَانْتَهُوا ، رسول شما را بهر چه امر كرد انجام دهيد ، و از هر چه نهى كرد اجتناب كنيد ) « 3 » و آيه : ( لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِما أَراكَ اللَّه تا در ميان مردم به آنچه خدا نشانت داده حكم كنى ) « 4 » و آياتى ديگر به پيامبر اسلام حوالت داده ، و آن جناب بيان كرده ، مورد دقت قرار دهد ، خواهد ديد كه اسلام از معارف الهى فلسفى ، و اخلاق فاضله ، و قوانين دينى و فرعى ، از عبادتها ، و معاملات ، و سياسات اجتماعى و هر چيز ديگرى كه انسانها در مرحله عمل بدان نيازمندند ، نه تنها متعرض كليات و مهمات مسائل است ، بلكه جزئىترين مسائل را نيز متعرض است ، و عجيب اين است كه تمام معارفش بر اساس فطرت ، و اصل توحيد بنا شده ، بطورى كه تفاصيل و جزئيات احكامش ، بعد از تحليل ، به توحيد بر مىگردد ، و اصل توحيدش بعد از تجزيه به همان تفاصيل بازگشت مىكند . قرآن كريم خودش بقاء همه معارفش را تضمين كرده ، و آن را نه تنها صالح براى تمامى نسلهاى بشر دانسته ، و در آيه : ( وَإِنَّه لَكِتابٌ عَزِيزٌ ، لا يَأْتِيه الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْه وَلا مِنْ خَلْفِه ، تَنْزِيلٌ مِنْ حَكِيمٍ حَمِيدٍ ، نه از گذشته و نه در آينده ، باطل در اين كتاب راه نمىيابد ، چون كتابى است عزيز ، و نازل شده از ناحيه خداى حكيم حميد ) « 5 » و آيه : ( إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ ، وَإِنَّا لَه لَحافِظُونَ ، ما ذكر را نازل كرديم ، و خود ما آن را حفظ مىكنيم ) « 6 » فرموده : كه اين كتاب با مرور ايام و كرور ليالى كهنه نميشود ، كتابى است كه تا آخرين روز روزگار ، ناسخى ، هيچ حكمى از احكام آن را نسخ نمىكند و قانون تحول و تكامل آن را كهنه نمىسازد .
--> 1 - سوره نحل 89 . 2 - سوره انعام آيه 59 . 3 - سوره حشر آيه 7 . 4 - نساء 106 . 5 - سوره فصلت آيه 42 6 - سوره حجر آيه 9 .